Ontmoetingsmomenten

Laura Houtzager, psychoanalytisch psychotherapeut in opleiding

Ik zit nog wat uit het raam te kijken. Ik voel me blij en bevoorrecht en wat verdrietig tegelijkertijd. De sessie met Dirk is net voorbij. Ik probeer te bezinnen en te genieten van dit moment. De tranen in mijn ogen wellen op. Alles valt weer even samen. Ik voel dankbaarheid.

Toen ik ruim 3 jaar geleden aan deze opleiding begon had ik niet kunnen bedenken dat dit traject mij op persoonlijk vlak zo veel verrijking zou brengen. Ik hoopte meer kennis op te doen over het psychodynamisch gedachtegoed en me hier deskundiger in te voelen. Dat heeft het zeker gebracht, maar ik kan het belang en de waarde die ik hieraan toekende niet meer zo voelen. Het voelt ineens niet meer zo belangrijk. Gek besef valt in dat ik blijkbaar iets zocht maar er iets anders voor in de plaats lijkt te zijn gekomen..

Ik probeer te voelen wat me net zo geraakt heeft in de sessie met Dirk door in mijn hoofd de sessie terug te spoelen. Het moment komt weer terug, waarin ik voor het eerst in twee en een half jaar tijd zag dat er bij hem een bron van levenslust werd aangeboord.

Hij sprak over hoe hij als dansdocent zijn studenten er toe aan had gezet op zoek te gaan naar de donkere kant in zichzelf en hier niet van weg te lopen: het toe te laten en tot uiting te laten komen in een dans. Hij vertelde hoe de optredens van zijn studenten hem geraakt hadden en dat hij verrast werd door tranen die over zijn wangen rolden terwijl hij naar ze keek. Hij realiseerde zich in dat moment dat zijn leerlingen veel moediger waren dan hij voor zijn gevoel ooit geweest was, door niet weg te duiken van hun zwarte kant. Misschien was hun zwarte kant wel minder donker en onherbergzaam, of was hij het zelf die deze donkere plek moest afschermen en bewaken tegen alles wat voor liefde, hoop en leven staat? Daarop volgde zijn bewustwording over dat hij zelf minder angstig was voor zijn eigen zwarte kant en dat hij zijn studenten anders dan anders had kunnen helpen deze kant te exploreren; namelijk met minder vrees en aarzeling, maar met nieuwsgierigheid en acceptatie. Door dit inzicht dat zijn eigen proces zo’n krachtige weerspiegeling gaf op zijn leerlingen kon hij plezier voelen en kwam zijn passie voor zijn vak weer tot hem en tevens zijn verlangen deze manier van werken te willen voortzetten. Terwijl Dirk dit vertelde merkte ik dat zijn verhaal mij ontroerde. Dirk is een man die in extreem sobere en liefdeloze omstandigheden is opgegroeid, waar woorden als lust, behoeften en verlangens geen plaats hebben gehad. Hierdoor ontbeerde hem letterlijk de taal en de woorden om zijn gevoelens te vangen en tot uiting te kunnen brengen.

Nu zag ik een twinkeling in zijn ogen en een reden tot bestaan, alsof er iets in hem tot leven kwam.

Zoals in dat moment dat hij met zijn leerlingen was, rolde nu bij mij een traan over mijn wang. Enerzijds het besef hoe weinig leven en levenslust hij gekend heeft en anderzijds om toeschouwer te mogen zijn bij het ontluiken hiervan. Daarbij voelde ik ook een diepe verwantschap met hem ten aanzien van hoe we samen hebben kunnen ontdekken in dit samenzijn. Dirk kijkt mij vaak met grote ogen aan vol verbazing en ontroering als hij de moeder in mij ziet. Iets wat hij op die manier niet kent. Dirk heeft mij door met zijn intuïtieve gevoeligheid signalen op te pikken geleerd te ervaren wat er in de ruimte in het contact nog meer te ontdekken valt.

Door ontvankelijk te durven zijn voor elkaar, hebben we voor ons beiden onontgonnen gebieden kunnen betreden en doen dit nog steeds. Gebieden waar van alles te ontdekken valt. Voor hem in zijn zoektocht naar verbintenis aangaan en ervaren leert hij geborgenheid kennen, mildheid en compassie, maar ook zijn woede en drang de ander te willen bezitten door het gebrek aan zekerheden die hij gekend heeft. Voor mij meer vertrouwen in dat het wel komt en ik niet van alles moet om van waarde te zijn voor de ander. Dus ook mildheid en een zekere mate van rust en gerustheid in mezelf, welke ik dikwijls weer even verlies in de hectiek van alle dag, maar die ik wel weer terug kan vinden. Bij uitstek hier in deze kamer, door de ruimte en het contact te laten zijn.

Ergens in de verte binnen in mij popt een kritische stem op: “Laura! Laat je het principe van de therapeutische neutraliteit niet te veel los, door zo open te zijn en je geraaktheid te laten zien…? Leuk die transparantie en dat dit alles gevoeld en gezegd mag worden maar dient dit nog wel het juiste doel?” Dan komt het beeld van mijn supervisor naar boven. Ik bedenk me dat zij mij soms erg transparant kan vinden in het patiëntencontact, anders dan zij. We hebben dit soort momenten vaak onderzocht en gekeken welke houding het meest vruchtbaar is in welk moment, zonder vaak het antwoord te weten. Fascinerende zoektocht…Ja dat is het; een zoektocht. Ik weet het antwoord ook niet…..  Waar is nou eigenlijk die kritische stem gebleven of de angst voor het oordeel van de ander? Een glimlach verschijnt omdat ik voel dat dit is wie ik ben en wat mij past.

Waarom zit dat woord toch steeds in mijn hoofd.. ‘serendipity’..wat betekent het ook alweer. Ik kom niet verder dan dat een strand in Cambodja zo heet en toen ik daar was het woord heb opgezocht en dacht: wat mooi! – hierbij tevens het besef hier niet bekend mee te zijn -. Als ik opnieuw naar de definitie zoek begrijp ik waarom dat woord zich maar bleef opdringen.

Het stroomt weer! Het voelt  rijk om te kunnen blijven ontdekken en groeien in dit bijzondere vak met al haar onverwachte ontmoetingsmomenten…

 

 

 

Meer berichten uit de spreekkamer