Auteursarchief: redactie

Terugblik studiedag 1 november 2019

26 maart 2020: voorlichtingsavond over de opleiding psychoanalytische psychotherapie

Geïnteresseerd in het psychoanalytisch gedachtegoed en op zoek naar verdieping? Per september 2020 zal in Amsterdam weer een 4-jarige opleiding tot psychoanalytisch psychotherapeut van start gaan.

In verband hiermee vindt op donderdag 26 maart 2020 een voorlichtingsavond plaats, eveneens in Amsterdam.

PROGRAMMA:

19.30-20.00     Inloop met koffie  en thee

20.00 uur         Introductie a.h.v. filmfragment, door  Coralina Versteeg, lid van de Opleidingscommissie

20.20 uur         Hoe word je psychoanalytisch  psychotherapeut van de NVPP?

Dorien Philipszoon, voorzitter van de Opleidingscommissie, geeft informatie over:

–             de NVPP

–             de opleiding en het opleidingscurriculum

–             de kinder- en jeugd specialisatie

20.50 uur          Ervaringen van (voormalige) opleidingskandidaten

21.15 uur          Gelegenheid tot het stellen van vragen

21.30 – 22.00   Borrel en informeel informatiemoment

Inschrijving voor deze informatieavond en verdere informatie bij het secretariaat van de NVPP: info@nvpp.nl

 

De opleiding bestaat uit:

– een cursorisch gedeelte met ruim aandacht voor de theorie en techniek van psychoanalytische evidence based behandelingen en de toepassing hiervan in de huidige GGZ praktijk

– een psychoanalytische leertherapie van 2 x per week gedurende minimaal een jaar, parallel aan de start van het supervisietraject

– een aantal onder supervisie uitgevoerde behandelingen

Indien er aantoonbaar ervaring is op bovengenoemde onderdelen, kan dispensatie aangevraagd worden.

De opleiding geeft toegang tot het lidmaatschap van de NVPP. Men wordt opgeleid tot psychoanalytisch psychotherapeut voor volwassenen.

De aanmelding voor de opleiding staat open:

– voor psychotherapeuten (en voor hen die in opleiding zijn tot psychotherapeut)

– voor psychiaters (en voor hen die in opleiding zijn tot psychiater)

– voor klinisch psychologen (en voor hen die in opleiding zijn tot klinisch psycholoog)

Toegang tot de opleiding wordt voorafgegaan door een kennismakingsprocedure waarbij o.a. uw vooropleiding en motivatie voor de opleiding aan bod komen.

Start opleiding: september 2020

Plaats: Amsterdam

Tijdstip: dinsdagavond

Duur van het cursorisch gedeelte: 4 jaar

Kosten: ca. 2600 euro per jaar.

Ontmoetingsmomenten

Laura Houtzager, psychoanalytisch psychotherapeut in opleiding

Ik zit nog wat uit het raam te kijken. Ik voel me blij en bevoorrecht en wat verdrietig tegelijkertijd. De sessie met Dirk is net voorbij. Ik probeer te bezinnen en te genieten van dit moment. De tranen in mijn ogen wellen op. Alles valt weer even samen. Ik voel dankbaarheid.

Toen ik ruim 3 jaar geleden aan deze opleiding begon had ik niet kunnen bedenken dat dit traject mij op persoonlijk vlak zo veel verrijking zou brengen. Ik hoopte meer kennis op te doen over het psychodynamisch gedachtegoed en me hier deskundiger in te voelen. Dat heeft het zeker gebracht, maar ik kan het belang en de waarde die ik hieraan toekende niet meer zo voelen. Het voelt ineens niet meer zo belangrijk. Gek besef valt in dat ik blijkbaar iets zocht maar er iets anders voor in de plaats lijkt te zijn gekomen..

Ik probeer te voelen wat me net zo geraakt heeft in de sessie met Dirk door in mijn hoofd de sessie terug te spoelen. Het moment komt weer terug, waarin ik voor het eerst in twee en een half jaar tijd zag dat er bij hem een bron van levenslust werd aangeboord.

Hij sprak over hoe hij als dansdocent zijn studenten er toe aan had gezet op zoek te gaan naar de donkere kant in zichzelf en hier niet van weg te lopen: het toe te laten en tot uiting te laten komen in een dans. Hij vertelde hoe de optredens van zijn studenten hem geraakt hadden en dat hij verrast werd door tranen die over zijn wangen rolden terwijl hij naar ze keek. Hij realiseerde zich in dat moment dat zijn leerlingen veel moediger waren dan hij voor zijn gevoel ooit geweest was, door niet weg te duiken van hun zwarte kant. Misschien was hun zwarte kant wel minder donker en onherbergzaam, of was hij het zelf die deze donkere plek moest afschermen en bewaken tegen alles wat voor liefde, hoop en leven staat? Daarop volgde zijn bewustwording over dat hij zelf minder angstig was voor zijn eigen zwarte kant en dat hij zijn studenten anders dan anders had kunnen helpen deze kant te exploreren; namelijk met minder vrees en aarzeling, maar met nieuwsgierigheid en acceptatie. Door dit inzicht dat zijn eigen proces zo’n krachtige weerspiegeling gaf op zijn leerlingen kon hij plezier voelen en kwam zijn passie voor zijn vak weer tot hem en tevens zijn verlangen deze manier van werken te willen voortzetten. Terwijl Dirk dit vertelde merkte ik dat zijn verhaal mij ontroerde. Dirk is een man die in extreem sobere en liefdeloze omstandigheden is opgegroeid, waar woorden als lust, behoeften en verlangens geen plaats hebben gehad. Hierdoor ontbeerde hem letterlijk de taal en de woorden om zijn gevoelens te vangen en tot uiting te kunnen brengen.

Nu zag ik een twinkeling in zijn ogen en een reden tot bestaan, alsof er iets in hem tot leven kwam.

Zoals in dat moment dat hij met zijn leerlingen was, rolde nu bij mij een traan over mijn wang. Enerzijds het besef hoe weinig leven en levenslust hij gekend heeft en anderzijds om toeschouwer te mogen zijn bij het ontluiken hiervan. Daarbij voelde ik ook een diepe verwantschap met hem ten aanzien van hoe we samen hebben kunnen ontdekken in dit samenzijn. Dirk kijkt mij vaak met grote ogen aan vol verbazing en ontroering als hij de moeder in mij ziet. Iets wat hij op die manier niet kent. Dirk heeft mij door met zijn intuïtieve gevoeligheid signalen op te pikken geleerd te ervaren wat er in de ruimte in het contact nog meer te ontdekken valt.

Door ontvankelijk te durven zijn voor elkaar, hebben we voor ons beiden onontgonnen gebieden kunnen betreden en doen dit nog steeds. Gebieden waar van alles te ontdekken valt. Voor hem in zijn zoektocht naar verbintenis aangaan en ervaren leert hij geborgenheid kennen, mildheid en compassie, maar ook zijn woede en drang de ander te willen bezitten door het gebrek aan zekerheden die hij gekend heeft. Voor mij meer vertrouwen in dat het wel komt en ik niet van alles moet om van waarde te zijn voor de ander. Dus ook mildheid en een zekere mate van rust en gerustheid in mezelf, welke ik dikwijls weer even verlies in de hectiek van alle dag, maar die ik wel weer terug kan vinden. Bij uitstek hier in deze kamer, door de ruimte en het contact te laten zijn.

Ergens in de verte binnen in mij popt een kritische stem op: “Laura! Laat je het principe van de therapeutische neutraliteit niet te veel los, door zo open te zijn en je geraaktheid te laten zien…? Leuk die transparantie en dat dit alles gevoeld en gezegd mag worden maar dient dit nog wel het juiste doel?” Dan komt het beeld van mijn supervisor naar boven. Ik bedenk me dat zij mij soms erg transparant kan vinden in het patiëntencontact, anders dan zij. We hebben dit soort momenten vaak onderzocht en gekeken welke houding het meest vruchtbaar is in welk moment, zonder vaak het antwoord te weten. Fascinerende zoektocht…Ja dat is het; een zoektocht. Ik weet het antwoord ook niet…..  Waar is nou eigenlijk die kritische stem gebleven of de angst voor het oordeel van de ander? Een glimlach verschijnt omdat ik voel dat dit is wie ik ben en wat mij past.

Waarom zit dat woord toch steeds in mijn hoofd.. ‘serendipity’..wat betekent het ook alweer. Ik kom niet verder dan dat een strand in Cambodja zo heet en toen ik daar was het woord heb opgezocht en dacht: wat mooi! – hierbij tevens het besef hier niet bekend mee te zijn -. Als ik opnieuw naar de definitie zoek begrijp ik waarom dat woord zich maar bleef opdringen.

Het stroomt weer! Het voelt  rijk om te kunnen blijven ontdekken en groeien in dit bijzondere vak met al haar onverwachte ontmoetingsmomenten…

 

 

 

Factsheet psychodynamische psychotherapie

De NVP heeft de eerste twee wetenschappelijke factsheets over psychotherapie samengesteld. De factsheets Psychodynamische psychotherapie en Systeemtherapie zijn onderdeel van een serie en bieden een overzicht van de bewijskracht ten aanzien van de effectiviteit en zijn onderbouwd met recente onderzoeken, feiten en cijfers.

Met bijzonder veel genoegen verwijzen wij naar de factsheet

Deze factsheet geeft een omschrijving van psychodynamische psychotherapieën. Op basis van beschikbaar wetenschappelijke onderzoek biedt het een overzicht van de huidige bewijskracht ten aanzien van de effectiviteit ervan bij volwassenen. Het geeft antwoord op de vraag welke psychodynamische behandelingen voldoen aan de eisen voor wetenschappelijk bewijs die het Zorginstituut Nederland hanteert voor de werkzaamheid van behandelingen. De werkzaamheid van psychodynamische behandelingen is recent ook met feiten en cijfers onderbouwd in een overzichtsartikel. Dit document is samengesteld door de wetenschapsraad van de NVP in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalytische Psychotherapie.

November 2019: cursus AFT in groepstherapie

De Affect Fobie Therapie (AFT) is een vorm van kortdurende psychodynamische behandeling, die steeds vaker wordt toegepast in kortdurende groepsbehandeling. AFT is een evidencebased behandeling voor patiënten met een depressieve of angststoornis en voor patiënten met een Cluster C persoonlijkheidsstoornis (vermijdende, afhankelijke of dwangmatige persoonlijkheidsstoornis). In de behandeling worden experientiele en gedragstherapeutische technieken geïntegreerd. Gezien de interpersoonlijke aard van model, de focus op affect en de hier-en-nu oriëntatie is AFT heel geschikt om toe te passen in de groepstherapie.

In AFT groepsbehandeling wordt angst voor onderliggende activerende gevoelens, de zogenaamde affectfobie, behandeld door geleidelijke blootstelling aan de gevreesde gevoelens. In de interpersoonlijke interactie tijdens de groepsbehandeling worden de gevoelens geactiveerd (exposure), vertrouwde vermijdingspatronen doorbroken (responspreventie) en wordt de angst gereguleerd (systematische desensitisatie). De groepsdynamiek kan juist  bij patiënten met sterke vermijdingspatronen behulpzaam zijn voor het overwinnen van de affectfobie. De kortdurende  behandelvorm vraagt daarbij een actieve rol van therapeut.

Doel

Na het afronden van de cursus beschikt de deelnemer over

  • benodigde kennis om een AFT-groepstherapie op te zetten en uit te voeren
  • kennis en vaardigheden om via de conflict- en persoonsdriehoek innerlijke conflicten te herkennen en te bewerken in groepstherapie
  • vaardigheden om constructief gebruik te maken van groepsdynamica om de effectiviteit van de AFT-groepsbehandeling te verbeteren

Doelgroep

De cursus richt zich op de klinisch psychologen (i.o), psychiaters (i.o), psychotherapeuten (i.o), en gz-psychologen (i.o), die een basiscursus groepsdynamica hebben voltooid, en behoefte hebben aan verdere ontwikkeling t.b.v. gerichtere toepassing van het AFT model in groepstherapie.

Inhoud

AFT is gebaseerd op de aanname dat klachten waarmee patiënten zich melden verbonden zijn met angst voor gevoelens: een affectfobie. In de cursus worden de uitgangspunten van de AFT behandeling besproken. Het psychodynamische werkmodel met de conflict- en personendriehoek verhelderd, zowel op individueel als op groepsniveau. Kennis van de groepsdynamische kernelementen zoals groepsfasen, cohesie, normen en rollen wordt opgefrist. Vervolgens wordt het model van de affectfobie gecombineerd met de groepsdynamica. Interventies gericht op herstructureren van de afweer, herstructureren van het affect en bewerken van het beeld dat de patiënt van zichzelf en anderen heeft, wordt geplaatst in de verschillende fasen van het groepsproces. Daarbij krijgt het interactioneel maken de reguliere AFT-interventies extra aandacht.

Werkwijze

De cursus wordt gegeven in 3 dagen van 6 uur.

De werkwijze omvat literatuurstudie, korte toelichting op de theorie, discussie, oefeningen, reflectie op eigen ervaringen, en rollenspel. Er is steeds sprake van een interactieve benadering.

Literatuur

  • Aken-van der Meer, M.E. van (2008). Kort en goed genoeg. Praktijkboek kortdurende groepspsychotherapie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum,
  • Aken-van der Meer, M.E., & Gilhuis, H.P. (2008). Over driehoeken, groepen en affectfobieën. Groepen, Tijdschrift voor groepsdynamica en groepspsychotherapie3(1), 7-17.
  • Dam, Q.D. van (2016). Affectfobietherapie in de praktijk. Amsterdam: Hogrefe.
  • Haas, W. de (2008). Groepsbegeleiding en groepsbehandeling in de gezondheidszorg, Soest: Nelissen.
  • Stolk, P. & Saschowa, M. (2017). Trotseer de beer: over de behandeling van affectfobie en de activerende kracht van beeldende therapie. Groepen,12(1), 23-37.

Docenten

Drs. Miriam Saschowa is klinisch psycholoog/psychotherapeut, groepspsychotherapeut NVGP en AFT therapeut. Zij is werkzaam in de functie van klinisch psycholoog bij Altrecht, op de afdeling Kortdurende Klinische Psychotherapie- AFT (KKP-AFT). Op deze afdelingen behandelt zij patiënten met ernstige persoonlijkheidsstoornissen. Miriam is erkend als opleider voor de NVGP en zij geeft de cursussen groepsdynamica en groepspsychotherapie en in AFT. Daarnaast heeft zij een rol in het opleiden van professionals in de Ggz middels het geven van werkbegeleiding en supervisie.  Zij is erkend als supervisor NVP, NVGP en AFT.

Maj. drs. Martine Hueting is gz-psycholoog/psychotherapeut en werkzaam bij de militaire Ggz. Zij werkt daar op een van de ambulante afdelingen in Utrecht, waar zij verbonden is aan de eendaagse deeltijdbehandeling. Binnen deze deeltijdbehandeling wordt vanuit het AFT-model gewerkt. Zij is erkend NVGP-groepspsychotherapeut en AFT-therapeut. Tevens is zij werkzaam als docent groepsdynamica, als praktijkopleider voor de gz-opleiding binnen haar instelling en als supervisor en werkbegeleider.

Data

3 vrijdagen: 8 november 2019, 22 november 2019 en 13 december 2019

Plaats

RINO Amsterdam

Kosten

785,00

Accreditatie

3 accreditaties

Verdere informatie en aanmelding

RINO Amsterdam

www.rino.nl

 

5 november 2019: cursus De psychotherapeutische relatie en overdracht en tegenoverdracht

door Sylvia Janson

locatie PPO Groningen

De primaire doelstelling van de cursus (die op 5 november van start gaat) is vertrouwd te raken met de begrippen onbewuste communicatie, overdracht en tegenoverdracht zodanig dat deelnemers overdracht en tegenoverdracht kunnen herkennen en gebruiken in de klinische praktijk. Er ligt veel nadruk op het ontwikkelen van een gevoeligheid voor eigen tegenoverdrachtsbelevingen en tegenoverdrachtsgedragingen.

zie https://www.ppo-opleidingen.nl/bijscholing-nascholing/cursus-psychoanalytische-psychotherapie/psychoanalytische-psychotherapie-2

13 december 2019: Dag van de Psychotherapie

Het thema van het NVP-congres vrijdag 13 december is: De eerste 5 minuten, hoe manifesteren de eerste 5 levensjaren zich in de eerste 5 minuten van psychotherapie? Veel affectieve ervaringen en leerprocessen uit vroege ontwikkelingsfasen manifesteren zich tijdens psychotherapie. Al in de eerste minuten van een sessie ontvouwen deze patronen zich in het hier en nu, of we dat nou leuk vinden of niet. We zien sporen uit een ver verleden terug in de dynamiek van het heden. Hoe neem je als psychotherapeut de regie? Op basis van intuïtie? Op grond van het behandelmodel? Of middels specifieke psychotherapeutische interventies?

Professor Karl Heinz Brisch, kinder- en jeugdpsychotherapeut belicht het thema in zijn lezing Early attachment experiences and how they present during the first moments of the patient-psychotherapist relationship. Onze tweede hoofdspreker, professor Patrick Luyten, presenteert een nieuwe visie op het belang van vroege ervaringen en de implicaties daarvan voor therapeutische technieken. In de middag zijn er 10 verschillende parallelsessies vanuit diverse invalshoeken en referentiekaders. Schrijver en presentator Stephan Sanders sluit de dag af.

Meer informatie

8 november 2019: Jaloezie en afgunst: afweren of toe-eigenen?

Curriculum psychodynamiek, dagvoorzitter Frans Schalkwijk

“Ik? Jaloers, afgunstig…? Nooit! Ik snap echt niet waar je het over hebt!” Als jouw patiënt zo’n uitspraak doet, ben je als behandelaar meteen op je hoede. Want als er nou één complex van emoties menselijk, begrijpelijk en invoelbaar is, dan is het dit wel. Jaloezie en afgunst – een klassieke hoofdzonde – delen een duidelijk negatieve connotatie die doorwerkt in de beleving van patiënten en therapeuten. En zondige gevoelens, daar moet je vanaf… Maar is dat wel altijd zo?

Meer informatie