Auteursarchief: redactie

8, 15 en 22 mei: Collegereeks in Groningen voor professionals over “Angst, afweer en innerlijk conflict”

Deze reeks is een initiatief vanuit de Nederlandse Psychoanalytische Vereniging, in samenwerking met het Psychoanalytisch Centrum Noord en PPO Groningen.

De titel is : “Angst, afweer en innerlijk conflict “ . De colleges zijn  op 8, 15 en 22 mei, van 19.30 – 21.30 en worden gehouden door Sylvia Janson.

Verdere informatie: flyer collegereeks Groningen

23 mei 2019: psychoanalytische avond voor belangstellenden over Schaamte

Voor belangstellenden in het psychoanalytische gedachtegoed organiseert de NVPP een aantal psychoanalytische avonden.

Op donderdag 23 mei 2019 gaat spreker Max Güldner graag in op het thema:

Over schaamte gesproken of toch liever gezwegen

Schaamte, schuld, gêne (embarrassment) en trots worden tot de familie van de zelfbewuste emoties gerekend en zetten aan tot zelfreflectie en zelfevaluatie. De zelfevaluatie kan impliciet of expliciet zijn, bewust ervaren of buiten ons bewustzijn om zijn. In deze bijdrage staat de emotie schaamte centraal. Dr. Max Güldner laat zich daarbij leiden door zowel de onderzoeksliteratuur over zelfbewuste emoties en door het psychoanalytische gedachtegoed rond schaamte. Ook zal hij stil staan bij de betekenis van schaamte in de behandelkamer en dit toelichten aan de hand van een aantal vignetten.

Locatie: Olympiaplein 4 te Amsterdam

Aanvang: 20.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur

Kosten: geen

I.v.m. een aantal praktische zaken graag van tevoren aangeven of je van plan bent te komen via info@nvpp.nl

September 2019: start opleiding tot psychoanalytisch psychotherapeut in Amsterdam

Geïnteresseerd in het psychoanalytisch gedachtegoed en op zoek naar verdieping? Per september 2019 zal in Amsterdam weer een 4-jarige opleiding tot psychoanalytisch psychotherapeut van start gaan.

De opleiding bestaat uit:

– een cursorisch gedeelte met ruim aandacht voor de theorie en techniek van psychoanalytische evidence based behandelingen en de toepassing hiervan in de huidige GGZ praktijk

– een leeranalyse of psychoanalytische psychotherapie

– een aantal onder supervisie uitgevoerde behandelingen

Indien er aantoonbaar ervaring is op bovengenoemde onderdelen, kan dispensatie aangevraagd worden.

De opleiding geeft toegang tot het lidmaatschap van de NVPP. Men wordt opgeleid tot psychoanalytisch psychotherapeut voor volwassenen.

De aanmelding voor de opleiding staat open:

– voor psychotherapeuten (en voor hen die in opleiding zijn tot psychotherapeut)

– voor psychiaters (en voor hen die in opleiding zijn tot psychiater)

– voor klinisch psychologen (en voor hen die in opleiding zijn tot klinisch psycholoog)

Toegang tot de opleiding wordt voorafgegaan door een kennismakingsprocedure waarbij o.a. uw vooropleiding, motivatie en persoonlijke geschiktheid voor de opleiding aan bod komen.

Start opleiding: september 2019

Plaats: Amsterdam

Tijdstip: dinsdagavond (18.30 – 21.30 uur)

Duur van het cursorisch gedeelte: 4 jaar

Kosten: ca. 2600 euro per jaar.

Aanmelden voor de kennismakingsprocedure: belangstellenden worden verzocht een motivatiebrief en CV aan te leveren via info@nvpp.nl waarna een uitnodiging volgt voor een gesprek met een lid van de Toelatingscommissie. De kosten van deze procedure zijn 175 euro. Sluitingsdatum: 1 mei 2019.

 

Tranen

Ruth Feigenbaum, psychoanalytisch psychotherapeut

Ik hoor mijn supervisor nog verzuchten dat hij mij ook ‘gewone’ patiënten toewenste. Daarmee bedoelde hij patiënten die niet getraumatiseerd waren door de oorlog. Want mijn eigen praktijk begon met alleen maar oorlogsgetroffenen uit WO II en hun kinderen, de tweede generatie, zowel uit voormalig Nederlands Indië als Europa.

Mijn eerste psychoanalytische psychotherapie onder supervisie, van tweemaal per week, had zeven jaar geduurd en het was enkele weken voordat we daadwerkelijk zouden gaan afsluiten. De volwassen man die tegenover mij zat, was als Joodse jongen van bijna zes jaar in WO II meegegeven aan iemand van het verzet, die was gekomen voor de pasgeboren baby van de bovenburen. Op het laatste moment konden de bovenburen echter geen afstand doen van hun baby en in plaats daarvan gaven de ouders van mijn patiënt hun enige zoon mee in de hoop hem veilig te stellen.

De kinderloze pleegmoeder, die een baby had gewenst, wilde hem aanvankelijk niet opnemen. Toch bleef hij na een kort verblijf elders uiteindelijk de hele oorlog en ook daarna bij hen.

Bij aanvang van de therapie was patiënt zich er in toenemende mate van bewust dat hij gewone problemen in zijn relaties en gezin niet kon oplossen, waarbij hij klaagde over een algehele gevoelsarmoede. Er bleek sprake van forse rigide afweren, die de functie hadden de lijdensdruk te loochenen. Bij emotionele ontladingen, haastte hij zich om direct te bagatelliseren en op te merken dat hij zich niet wilde aanstellen.

Bovendien was er een totale amnesie van voor het moment dat hij was ‘weggegeven’. Geen herinneringen aan het leven van daarvoor noch aan zijn ouders. Langzaamaan echter kwamen, woordeloos aanvankelijk, beelden en gevoelens terug. Eerst van zijn nichtje met wie hij vaak speelde, later ook van zijn ouders. Hij was tijdens de therapie regelmatig een klein jongetje geweest dat hartverscheurend verdriet had geuit over zijn afwezige, vermoorde ouders.

Hij was de wachtkamer uitgekomen met een groot pak in zijn armen en ik had kennelijk verbaasd gekeken, want hij had direct gezegd: ‘Dit is voor jou, maar ik draag het even naar binnen en ga me nu niet vertellen dat we dit eerst moeten bespreken, want dat doen we niet. Jij moet dit nu eerst uitpakken en daarna gaan we er ongetwijfeld over praten.’

Hoewel ik op de hoogte was van het feit dat hij gedurende de therapie bezig was gegaan met genealogie en we hier regelmatig over hadden gesproken, was ik toch niet voorbereid op wat mij in de schoot werd geworpen.

De inleiding van het boekwerk dat ik uitpakte, vormde het verhaal over zijn zoektocht naar de beelden en gevoelens die hij voor de therapie zo had verdrongen, maar ook zo had gemist en vervolgens kwam een familie tot leven. Zijn familie.

Terwijl ik bladerde, stukjes las en foto’s bekeek, begonnen tranen over mijn wangen te lopen. Het was geen kwestie van slikken en hopen dat mijn patiënt het niet zou merken. Ik kon niet anders dan in praktijk brengen wat we zo vaak hadden besproken en de gevoelens erkennen die ik had. Ik was diep ontroerd.

Het was een prachtig monument voor zijn familie. Een mooier cadeau aan het einde van zijn intensieve inzichtgevende therapie had hij zichzelf, en ook mij, niet kunnen geven, maar ik was niet blij met mijn tranen.

Toch hebben die tranen van zo lang geleden mij enorm veel geleerd, vooral omdat mijn patiënt tijdens de laatste sessie zei: ‘Weet je, pas toen ik jouw tranen zag, toen ik je mijn boek gaf, realiseerde ik me opnieuw, maar nu anders dan daarvoor, hoe waardevol mijn zoektocht naar mijn familie is geweest. Ik ben nog steeds een OPK (oorlogspleegkind), maar nu met een geschiedenis, een achtergrond, familie. Ik ben minder alleen.’

In de loop van lange jaren als psychoanalytisch psychotherapeut zijn alle (tegenoverdrachts)gevoelens van de regenboog evenals vele ‘gewone’ patiënten langs gekomen. We delen die (tegen)overdrachtsgevoelens met onze patiënt als we dat zinvol achten en soms, zoals bij mijn tranen van hierboven, kun je niet anders. Onze tranen, lach of boosheid kunnen ons en onze patiënten iets tonen wat mogelijk eerder niet binnen bereik was.

We leren van onze patiënten en dat houdt gelukkig nooit op.

 

© Ruth Feigenbaum,

Den Haag 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mei/juni 2019: colleges psychoanalyse in Maastricht

De departementen psychologie van de UM en de OU organiseren in samenwerking met RINO Zuid, de Nederlandse Psychoanalytische Vereniging en de Psychoanalytische Kern Zuid-Nederland (een samenwerkingsverband van NVPP- en NPaV leden) de Colleges Psychoanalyse voor masterstudenten en alumni van de studierichtingen psychologie, geneeskunde, cultuurwetenschappen, geestelijke gezondheidskunde en HBO-psychologie. Ook professionals (in opleiding) werkzaam in de GGZ, zijn van harte welkom.

Klik hier voor verdere informatie.

19 januari 2019: Boekpresentatie Driehoeksverhoudingen. Actuele oedipale variaties

Volgens Freud is het Oedipuscomplex de kern van de neurose. Het bepaalt onze (gender-)identiteit, onze relaties, seksuele oriëntatie en onze gewetensvorming. Het biedt ons een eerste en funderende symbolische structuur en heeft al naar gelang tijd en plaats wisselende verschijningsvormen. Het wordt belichaamd door verschillende figuren met verschillende functies. Hebben we het over een oud begrip dat vervangen moet worden of over een universeel fenomeen dat blijvende waarde heeft voor ons allemaal?

In de reeks Psychoanalytisch Actueel is dit de 27e uitgave, die op zaterdag 19 januari a.s. feestelijk gepresenteerd wordt. Uitnodiging boekpresentatie Driehoeksverhoudingen

20 maart 2019: voorlichtingsavond over de opleiding tot psychoanalytisch psychotherapeut

Geïnteresseerd in het psychoanalytisch gedachtegoed en op zoek naar verdieping? Per september 2019 zal in Amsterdam weer een 4-jarige opleiding tot psychoanalytisch psychotherapeut van start gaan.

In verband hiermee vindt op woensdag 20 maart 2019 een voorlichtingsavond plaats.

PROGRAMMA:

19.30-20.00     Inloop met koffie  en thee

20.00 uur         Introductie a.h.v. filmfragment, door  Cora Versteeg, lid van de Opleidingscommissie

20.20 uur         Hoe word je psychoanalytisch  psychotherapeut van de NVPP?

Dorien Philipszoon, voorzitter van de Opleidingscommissie, geeft informatie over:

–             de NVPP

–             de opleiding en het opleidingscurriculum

–             de kinder- en jeugd specialisatie

20.50 uur          Ervaringen van (voormalige) opleidingskandidaten – interview door Frans Schalkwijk

21.15 uur          Gelegenheid tot het stellen van vragen

21.30 – 22.00   Borrel en informeel informatiemoment

Inschrijving voor deze informatieavond en verdere informatie bij het secretariaat van de NVPP: info@nvpp.nl

 

De opleiding bestaat uit:

– een cursorisch gedeelte met ruim aandacht voor de theorie en techniek van psychoanalytische evidence based behandelingen en de toepassing hiervan in de huidige GGZ praktijk

– een leeranalyse of psychoanalytische psychotherapie

– een aantal onder supervisie uitgevoerde behandelingen

Indien er aantoonbaar ervaring is op bovengenoemde onderdelen, kan dispensatie aangevraagd worden.

De opleiding geeft toegang tot het lidmaatschap van de NVPP. Men wordt opgeleid tot psychoanalytisch psychotherapeut voor volwassenen.

De aanmelding voor de opleiding staat open:

– voor psychotherapeuten (en voor hen die in opleiding zijn tot psychotherapeut)

– voor psychiaters (en voor hen die in opleiding zijn tot psychiater)

– voor klinisch psychologen (en voor hen die in opleiding zijn tot klinisch psycholoog)

Toegang tot de opleiding wordt voorafgegaan door een kennismakingsprocedure waarbij o.a. uw vooropleiding, motivatie en persoonlijke geschiktheid voor de opleiding aan bod komen.

Start opleiding: september 2019

Plaats: Amsterdam

Tijdstip: dinsdagavond

Duur van het cursorisch gedeelte: 4 jaar

Kosten: ca. 2600 euro per jaar.

Mei/juni 2019: Modulaire cursus AFT in Groepstherapie

De Affect Fobie Therapie (AFT) is een vorm van kortdurende psychodynamische behandeling, die steeds vaker wordt toegepast in kortdurende groepsbehandeling. AFT is een evidencebased behandeling voor patiënten met een depressieve of angststoornis en voor patiënten met een Cluster C persoonlijkheidsstoornis (vermijdende, afhankelijke of dwangmatige persoonlijkheidsstoornis). In de behandeling worden experientiele en gedragstherapeutische technieken geïntegreerd. Gezien de interpersoonlijke aard van model, de focus op affect en de hier-en-nu oriëntatie is AFT heel geschikt om toe te passen in de groepstherapie.

In AFT groepsbehandeling wordt angst voor onderliggende activerende gevoelens, de zogenaamde affectfobie, behandeld door geleidelijke blootstelling aan de gevreesde gevoelens. In de interpersoonlijke interactie tijdens de groepsbehandeling worden de gevoelens geactiveerd (exposure), vertrouwde vermijdingspatronen doorbroken (responspreventie) en wordt de angst gereguleerd (systematische desensitisatie). De groepsdynamiek kan juist  bij patiënten met sterke vermijdingspatronen behulpzaam zijn voor het overwinnen van de affectfobie. De kortdurende  behandelvorm vraagt daarbij een actieve rol van therapeut.

Doel

Na het afronden van de cursus beschikt de deelnemer over

  • benodigde kennis om een AFT-groepstherapie op te zetten en uit te voeren
  • kennis en vaardigheden om via de conflict- en persoonsdriehoek innerlijke conflicten te herkennen en te bewerken in groepstherapie
  • vaardigheden om constructief gebruik te maken van groepsdynamica om de effectiviteit van de AFT-groepsbehandeling te verbeteren

Doelgroep

De cursus richt zich op de klinisch psychologen (i.o), psychiaters (i.o), psychotherapeuten (i.o), en gz-psychologen (i.o), die een basiscursus groepsdynamica hebben voltooid, en behoefte hebben aan verdere ontwikkeling t.b.v. gerichtere toepassing van het AFT model in groepstherapie.

Inhoud

AFT is gebaseerd op de aanname dat klachten waarmee patiënten zich melden verbonden zijn met angst voor gevoelens: een affectfobie. In de cursus worden de uitgangspunten van de AFT behandeling besproken. Het psychodynamische werkmodel met de conflict- en personendriehoek verhelderd, zowel op individueel als op groepsniveau. Kennis van de groepsdynamische kernelementen zoals groepsfasen, cohesie, normen en rollen wordt opgefrist. Vervolgens wordt het model van de affectfobie gecombineerd met de groepsdynamica. Interventies gericht op herstructureren van de afweer, herstructureren van het affect en bewerken van het beeld dat de patiënt van zichzelf en anderen heeft, wordt geplaatst in de verschillende fasen van het groepsproces. Daarbij krijgt het interactioneel maken de reguliere AFT-interventies extra aandacht.

Werkwijze

De cursus wordt gegeven in 3 dagen van 6 uur (middag en avond).

De werkwijze omvat literatuurstudie, korte toelichting op de theorie, discussie, oefeningen, reflectie op eigen ervaringen, en rollenspel. Er is steeds sprake van een interactieve benadering.

Literatuur

  • Aken-van der Meer, M.E. van (2008). Kort en goed genoeg. Praktijkboek kortdurende groepspsychotherapie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum,
  • Aken-van der Meer, M.E., & Gilhuis, H.P. (2008). Over driehoeken, groepen en affectfobieën. Groepen, Tijdschrift voor groepsdynamica en groepspsychotherapie 3(1), 7-17.
  • Dam, Q.D. van (2016). Affectfobietherapie in de praktijk. Amsterdam: Hogrefe.
  • Haas, W. de (2008). Groepsbegeleiding en groepsbehandeling in de gezondheidszorg, Soest: Nelissen.
  • Stolk, P. & Saschowa, M. (2017). Trotseer de beer: over de behandeling van affectfobie en de activerende kracht van beeldende therapie. Groepen,12(1), 23-37.

Docenten

Drs. Miriam Saschowa is klinisch psycholoog/psychotherapeut, groepspsychotherapeut NVGP en AFT therapeut. Zij is werkzaam in de functie van klinisch psycholoog bij Altrecht, op de afdeling Kortdurende Klinische Psychotherapie- AFT (KKP-AFT). Op deze afdelingen behandelt zij patiënten met ernstige persoonlijkheidsstoornissen. Miriam is erkend als opleider voor de NVGP en zij geeft de cursussen groepsdynamica en groepspsychotherapie en in AFT. Daarnaast heeft zij een rol in het opleiden van professionals in de Ggz middels het geven van werkbegeleiding en supervisie.  Zij is erkend als supervisor NVP, NVGP en AFT.

Maj. drs. Martine Hueting is gz-psycholoog/psychotherapeut en werkzaam bij de militaire Ggz. Zij werkt daar op een van de ambulante afdelingen in Utrecht, waar zij verbonden is aan de eendaagse deeltijdbehandeling. Binnen deze deeltijdbehandeling wordt vanuit het AFT-model gewerkt. Zij is erkend NVGP-groepspsychotherapeut en AFT-therapeut. Tevens is zij werkzaam als docent groepsdynamica, als praktijkopleider voor de gz-opleiding binnen haar instelling en als supervisor en werkbegeleider.

Data

3 maandagen: 6 mei 2019, 20 mei 2019 en 3 juni 2019

Plaats

Zeist

Kosten

725,00 euro

 

Accreditatie

Wordt aangevraagd bij de FgzP en bij de NVGP.

 

Verdere informatie en aanmelding

m.saschowa@altrecht.nl

Terugblik studiedag 2 november 2018

Bijna 200 deelnemers waren aanwezig bij de NVPP studiedag op 2 november 2018: Unlimited! Psychoanalytische Psychotherapie Nu.

Vanuit verschillende invalshoeken gingen de sprekers in op de vraag: waar gaat het om in de ontdekkende ongelimiteerde procesgerichte psychotherapie? Maar ook, in welk maatschappelijk landschap bevinden we ons en hoe verhouden we ons hiertoe als psychoanalytisch psychotherapeuten?

Hieronder de lezingen resp. powerpoints van de sprekers:

Willem Heuves: het geheim van de psychoanalytische psychotherapie

Ariëtte van Reekum: Van protocol naar betekenis: de plaats van psychoanalytische behandelingen in de huidige GGZ

Marina Luymes en Ans van Blokland: Verplicht zelfonderzoek: onmogelijk en noodzakelijk?

Muriel Vermeulen: Het duurt al zo lang

Lutgarde Vanvuchelen: Coaching met psychoanalytisch inzicht: mismatch of verrijking?

Een foto-impressie van de dag: